Jump to Navigation

Të Ngrirat

Të ngrirat janë dëmtime të lëkurës dhe indit nënlëkuror të shkaktuara nga temperatura të ulëta ekstreme. Shkaktohen në pjesën e skajshme të trupit , d.m.th. në gishtërinjtë e duarve e të këmbëve , në hundë e në veshë sepse këto pjesë të trupit i janë të ekspozuar më së shumti ftohjes , e nga ana tjetër kanë qarkullim më të dobët të gjakut prandaj edhe nxemje më të dobët . Nëse janë të dëmtuara vetëm lëkura dhe indi nënlëkuror rikuperimi është i plotë , mirëpo nëse janë të afektuara edhe enët e gjakut atëherë dëmtimi është permanent dhe mund të fillojë edhe gangrena me çrast duhet të bëhet amputimi i pjesës së përfshirë.
Çfaqjen e të ngrirave e ndihmojnë edhe rrobet e këpucat e ngushta e të lagura , izolimi i dobët termik për shkak të veshmbathjes së pamjaftueshme dhe gjendjes së përgjithshme të shëndetit . Pjesët e ngrira janë të nxira ose të zbehta , të ftohta e të pandieshme . Pas nxemjes dallohen ndryshimet të cilat sikurse edhe te të djegurat varen nga shkalla e të ngrirave .
1. Shkalla e parë , skuqja e lëkurës , të kruarit dhe djegja janë shenja të të ngrirave të shkallës së parë .
2. Shkalla e dytë , vezikulat shenjat e shkallës së dytë .
3. Shkalla e tretë , pjesët e ngrira edhe pas nxemjes mbeten të zbehta , të ftohta dhe të pandieshme e më vonë shkëputen nga indet e shëndosha .

Çka duhet ndërmarë?
1. Strehoje viktimën nga i ftohti dhe largoje në vend më të ngrohtë , largoji unazat , orën, zingjirin apo stoli tjera të cilat bëjnë shtrëngim , largoji rrobet e ngushta , shiqo për shenja të hipotermisë ( temperatura e ulët trupore ) dhe trajto në mënyrë adekuate .
2. Nëse ndihma urgjente është e domosdoshme , zakonisht më së miri është që të mbështjellen regjionet e afektuara me pelerine sterile dhe transporti i viktimës në emergjencë .
3. Nëse ndihma e shpejtë nuk është e nevojshme mund të jepet ndihma e parë e cila konsiston në nxemjen graduale të pjesëve të ngrira të trupit . Nëse të ngrirat janë çfaqur në duar dhe këmbë , atëherë ato duhet ti vemë në ujë të vakët , i cili nxehet gradualisht duke shtuar ujë të nxehtë . Pjesa e ngrirë nuk duhet të nxehet pranë zjarrit , meqë shkakton rreziqe të mëdha . Veshët dhe hundën mund ti mbështjellim me rrobe të nxehta . Dhembja në formë të djegies , enjtja dhe ndryshime të ngjyrës mund të çfaqen gjatë nxemjes.
Nxemja është arrirë kur lëkura bëhet e butë dhe e lëmueshme si dhe senzacioni të kthehet .
4. Apliko tharjen , si dhe pëlhurën sterile në regjionet e përfshira nga ngrirja , vendose pëlhurën ndërmjet gishtave të ngrirë në mënyrë që gishtat të mbahen të ndarë.
5. Riftohja e ekstremiteteve mund të shkaktojë dëmtime më të rënda . Pengoje të fohtit e mëtejmë duke i mbështjellur regjionet e ngrira dhe duke e mbajtur viktimën në të nxehtë.
6. Nëse ngrirja është shumë e shprehur jepi viktimës lëngje të nxehta në mënyrë që të kompenzohen lëngjet e humbura .

Çka nuk guxojmë të ndërmarim ?
• Mos e ngroh regjionin e ngrirë nëse ai regjion më tej nuk mund të mbahet i ngrohtë . Një veprim i tillë mund të shkaktojë dëmtime të rënda të indeve.
• Mos apliko drejtëpërdrejt të nxehtin ( radiatorin , ujë shumë të nxeht , kaftorin apo nxemësen ). Nxemja e drejtëpërdrejt mund të shkaktojë djegien e indeve të cilat edhe ashtu janë të dëmtuara.
• Mos fërko apo masayho regjionin e afektuar.
• Mos i ngacmo vezikulat apo lëkurën e ngrirë.
• Mos pi alkool apo duhan gjatë rikuperimit ngase të dyjat shkaktojnë çrregullim të qarkullimit të gjakut.



Main menu 2