Jump to Navigation

Perceptimi degjimor nga veshi

Informacioni degjimor percillet nga veshet, permes nervave degjimore ne tru, ku interpretohet. Çdo vesh eshte i lidhur me trurin nepermjet nje nervi te veçante degjimore. Keshtu tingulli i kapur vetem nga veshi i majte, dergohet vetem ne anen e majte te trurit. Tingulli qe kapet vetem nga njeri vesh quhet monofonik. Qendrat degjimore me te larta te trurit sherbejne per te perpunuar informacionin bifonik qe kapet nga te dy veshet. Ne i perdorim sinjalet bifonike per te vlersuar vendndodhjen e burimit te tingullit.

Tingulli qe arrine ne njerin vesh paska me pare se ne veshin tjeter, sherben si sinjal per vendndohjen e tingullit. Nese nje shok qe rrin ne te majten ju therret emrin, se pari do ta degjoni me veshin e majte, duke dhene nje tjeter sinjal bifonik per vendndodhjen. Shpesh nuk e kuptojme se ka nje ndryshim,e reagojme ne menyre e duhur duke u kthyer ne dretim te burimit te tingullit. Informacioni degjimore levize nga kermilli i veshit permes nervave degjimore per te talamusi, para se te arrije te kortesi degjimore ne lobet temporale te trurit.

Ngjitur me kortesin degjimore eshte nje pjese e lobit temporal e njohur si "zona e Ëernickhe" e cila eshte e rendsishme ne perceptimin e te folurit. Demtimi i ksaj zone çon ne"afazi", çrregullim me te cilin nje person humbet aftesine per te kuptuar te folurit. Ne shumicen e njerzve te cilet perdorin doren e djathte kjo zone ndohet ne hemisferen e majte.(Cittka L, Brockman A ,2005)

Tingulli dhe mekanizmat e Degjimit
Mekanizimi i dëgjimit të njeriut është shumë i ndërlikuar. Tingujt prodhojnë vibracione të ajrit, këto vibracione i përqojn membraëes timpanike. Membrana timpanike vën në lëvizje vargun e kockzave të veshit të mësëm. Këto të fundit ushtrojnë trisni mbi lëngje që qarkullojnë në labirintet e veshit te brëdshëm. Lëvizja e lëngjeve shoqërohet nga lëvizja e membranave dhe e qëlizave me qërpik . Këto qeliza stimulojnë neuronët që gjindën aty pranë. Neuronet e stimuluara gjenerojnë potenciale veprimi që shperhapën drejt trurit . Inerpetimi i këtyre impulseve përbejn atë që ne e quajm dëgjim.

Përqimi i tingullit drejt veshit të brendëshem
Dëgjimi është rezultat i stimulimit të zonës dëgjimore që gjëndet në korën e lubeve tomporale . Sidoqoftë para se të ndodh kjo, valet zanore duhet të shperhapën nëpër ajrë membrana, kocka dhe lëngje derisa të arrinë të stimulojë qëlizat receptore të organet të Kortit. Tingujt që burojnë nga mjedisi i jashtëm hynë në kanalin e jashtëm të dëgjimit, godasin membramen timpanike dhe e dëtyrojnë atë të vibroj më frekuencën e pa ndryshuar. Mëqense mebrma timanike është shumë herë me e gjërë se dritarja ovale, trisnija që ushtrohet mbi dritaren ovale është shumë me madhe se ajo që ushtrohët në membranen timpanike. kjo rriteje e trisnisë në dritaren ovale e mposhtë rezistencën që ofron lëngu koklear dhe e dëtyron atë të lëviz ne menyrë valore.



Main menu 2